Posts tonen met het label HTM Buitenlijner. Alle posts tonen
Posts tonen met het label HTM Buitenlijner. Alle posts tonen

15 augustus 2026

Koppelstel



HTM Koppelstel, 2x1200 op lijn 12

Koppelstel (bij trams) volgens Google AI:

- Een combinatie van twee of meer tramstellen die aan elkaar zijn gekoppeld om als één lange eenheid te rijden.- En vervolgens meldt Google AI: - Er reizen meer reizigers mee zonder dat er een extra trambestuurder nodig is. -
Dat is juist, maar de volgwagen had nog wel een tweede verplichte conducteur aan boord. Pas na de invoering van de stempelkaart en aanpassing van de deurbediening volgde de eenmansbediening voor het hele koppelstel.

Bij mij kunnen de twee motorwagens zelfstandig rijden, elk met een eigen decoder en decoderadres. Het computerprogramma Koploper "koppelt" de twee. Het programma stuurt de voorste tram en de volgwagen simultaan aan. Ik heb de wagens fysiek gekoppeld met de vaste Schaku imitatie van Harmsen Modellbau, artikelnummer 01037.



Vaste Schaku van Harmsen-Modellbau.


Die koppelboom hangt iets lager onder de bak dan de gelijkvormige Schaku's voor en achterop het stel. Dat is om voldoende bewegingsruimte te hebben. Het koppelstel rijdt nu als één tram en dat ziet er prachtig uit.

De halteperrons waren al op lengte gemaakt voor een koppelstel. Maar de trams stopten een paar cm te vroeg bij sommige haltes. Voor die plekken is in het computerprogramma Koploper het aantal cm's aangegeven waar de tram exact moet staan. Dat werkt.



Vlak voor de stop bij de halte. Alle perrons waren al lang genoeg voor koppelstellen.


Dan rijdt er nu nog een ander stel, maar dan een motorwagen met aanhangwagen: De Buitenlijner.

Het vorige bericht ging over de inbouw van de nieuwe Halling ALX aandrijving in de motorwagen. Na die ombouw heb ik de draaistellen van de aanhangwagen onder handen genomen.

 

In 1975 al museumtram, daarvoor Buitenlijner HTM 57 +118.


Ik heb onderdelen van de oude draaistellen van de motorwagen gebruikt in de draaistellen van de aanhangwagen. De wielstellen van de aanhangwagen waren in de draaistelzijframes ingesleten. De wielen draaiden daardoor niet best meer en de frames zakten op het spoor. Nu rijdt de wagen weer prima al blijven de erg korte draaistellen met 18,5 mm as-afstand gevoelig voor ontsporingen als de spoorstaven niet nauwkeurig gelegd zijn. 



Onderzijde bak van de 118 met ingebouwde wielstellen uit de 57.


Een motorwagen 57 draaistel was te lang voor de aanhangwagen. De as-afstand is ingekort van 24 naar 18,5 mm door 5,5 mm uit het midden van het draaistel te zagen. 
De zo verkregen twee halve draaistellen werden verlijmd aan de dwarsbalk in het draaistelframe van de 118. Een combinatie hardplastic - resin (het frame) kan alleen met secondelijm gelijmd worden. Dat kan bij hard stoten losbreken. Ik heb daarom de hardplasticdelen ook onderling verbonden met styreen staafjes. Die zijn later ook zwart geschilderd. 



Links de bovenzijde en rechts de onderzijde van het aangepaste draaistel.
Bruin: oorspronkelijke resin, zwart: nieuw hard plastic, wit: versteviging uit styreen.
De functieloze tandwielen houden de wielassen in zijwaartse richting op hun plek.


Oorspronkelijk rustte de wagenbak op nokken in de dwarsbalk van elk draaistelframe. De slijtsporen van die nokken zijn nog te zien als cirkels op de onderkant van de wagenbak. Dat reed niet! Ik had de nokken al een tijd geleden weg gevijld en de bak op een enkel moertje laten rusten en dat ging wel goed. Maar door de twee punten blijft de wagen wiebelen waardoor de wielflenzen boven de spoorstaaf kunnen komen. Beter is de driepuntslagering.



Het ene draaistel rust nu op twee gladde styreen strookjes, het andere op een ringetje.

Met deze driepuntslagering en nog 5 gram gewicht extra onder de bak rijdt de wagen prima.

Zittend achter je bureau aan trammetjes werken was goed te doen tijdens de hete dagen in deze zomer. Zo kom je de dagen van "opsluiting" goed door. 

Bij regen weer verder met het tekenwerk voor de huizen.   

07 augustus 2026

Halling ALX Antrieb

 


Mijn WeKra model van de HTM 57+118 Buitenlijner rijdt nu met:



De ALX draaistelaandrijvingen.
Een Game Changer zoals Halling dit noemt? Het lijkt er wel op.



Ik had deze tram tweedehands bij WeKra gekocht. Het model ziet er prima uit, maar het reed niet goed. Op rechte einden nog geen probleem, maar in de scherpe bogen erg moeizaam. De motor werd gloeiend heet. Na uiteennemen van de draaistellen bleek dat de tandwieltjes niet meer soepel draaiden. Dat kan een warme motor geven. De extra weerstand in de bogen door de siliconen slangetjes werd voor de motor kennelijk te veel. Er moest wat mee gebeuren. 

In eerste instantie dacht ik om de tandwielen schoon te maken en  de siliconen slangetjes te vervangen door cardanassen. Maar zou de ALX ook kunnen? Halling kondigde deze draaistelaandrijving in december 2023 aan. Nu is de ALX beschikbaar voor verschillende as afstanden en met verschillende wieldiameters. Modeltrambouwers bleven wantrouwend. Een door een andere firma eerder uitgebrachte soortgelijke aandrijving bleek een "racemachine" te zijn. Toen in deze zomer positieve berichten verschenen en toen Halling zelf ook modellen met ALX uitbracht kon ik de verleiding niet meer weerstaan. Ik kon het op zijn minst uitproberen.




De oude draaistellen zijn afgenomen. De oude motor zit nog in het frame.
 Op de voorgrond de twee siliconen slangetjes.




De ALX motordraaistellen in het frame geklikt.




In de oude motorruimte zit nu de door Halling geadviseerde Zimo MN170N decoder.
De oude draaistelzijframes zijn op nieuwe zijframehouders geklemd. Dat kan zonder lijm.
Alles is uitwisselbaar bij Halling, super doordacht!


Op bovenstaande foto is te zien dat de voor- en achterzijde van de draaistelframes ontbreken. Leuk projectje voor later.
De tram heeft 2x5 gram extra gewicht gekregen, dit ter vervanging van het gewicht van de oude motor welke 12 gram woog. Het totaal gewicht is nu 91 gram en dat blijkt voldoende.

Gewichtjes van 5 gram zijn ook bij Halling verkrijgbaar. Zie de shop: Halling Webshop

De aanhangwagen heeft ook al wat extra gewicht gekregen. Deze wagen was veel te licht en liep gemakkelijk uit de rails. 5 Gram extra geeft al verbetering. De wagen weegt nu 45 gram.
De draaistellen van de aanhangwagen vragen nog aandacht. Op een afbuigend wissel is een ontsporing niet uit te sluiten. De aanhangwagen is afgekoppeld en wordt nu aangepakt. Zie het volgende bericht. 

De motorwagen rijdt nu soepel en stil rond. Bij minimum decoderstap 2 ook heel langzaam. 
Op de pagina Modeltrams de gewijzigde CV's in de Zimo decoder en later alle actuele wijzigingen.

17 juli 2025

HTM buitenlijner op de modeltrambaan in schaal 1:87

 


Ooit zat ik er zelf in, nu op mijn modeltrambaan: de HTM buitenlijner.


Als kleuter maakte ik in 1960 een rit mee in de "Gele tram" van Den Haag naar Leiden. Een jaar later werd de exploitatie op deze lijn stilgelegd. De rit maakte een overweldigende indruk en een model van die tram moest er komen! WeKra bouwt de buitenlijner op basis van 3D prints van Guido Mansdorf. WeKra had nog geen tijd, maar had een door hem gebouwd model van enkele jaren geleden beschikbaar. Die kon ik niet laten staan!
Motorwagen 57 met salonwagen 118 staan nu dan ook op de modeltrambaan. Ik heb deze tram op 16 juli opgehaald want ik moest toch in Den Haag zijn.

Ik had bouwtekeningen besteld bij de gemeente. Aan de hand van die tekeningen maakt Laserchef onderdelen voor typische Haagse stadshuizen naar voorbeeld van panden aan de Statenlaan. Ik moest daarvoor naar het gemeentehuis in de hofstad om uit te zoek welke blauwdrukken geschikt waren. Daarvan worden door de gemeente scans opgestuurd die vervolgens door Laserchef worden omgezet in cad tekeningen. Uiteindelijk hoop ik in de loop van de winter te kunnen starten met de bouw van het eerste huis.

(naschrift 1 maart 2026: Laserchef heeft aangegeven de stadshuizen niet te gaan maken)



Een originele bouwtekening uit 1915 van Statenlaan 103-107.


Er was nog een onderwerp dat op dezelfde dag aandacht kreeg: De Berlage straatlantaarn. Kleinserie Fabikant Crafftiq werkt een tekening van mij uit voor een Berlage straatlantaarn op schaal 1:87. Daarvoor is de tekening in een 3D ontwerp omgezet. Gisteren was een 3D proefprint beschikbaar, die heb ik opgehaald en staat nu op de modeltrambaan. In de lantaarn zit nu nog geen ledlampje, dat is de volgende stap. 


    

Links een Berlage straatlantaarn in Den Haag, rechts een eerste uitwerking in schaal 1:87 op de modeltrambaan.




H0 model van HTM buitenlijner 57 +118




Met groet, Jan