Computerprogramma Koploper

 

Na vele jaren ervaring met Koploper op vorige modelbanen rijden de trams op mijn kleine modeltrambaan ook weer met dit computerprogramma. Het programma krijgt geen updates meer, maar is nog steeds te downloaden. Het programma werkt bij mij absoluut foutloos. In de handleiding van Koploper staat alles aangegeven, maar niet altijd even duidelijk. Het kost wel wat tijd om alle functies te kunnen begrijpen en te verwerken. Je kunt er zelf veel in programmeren. Voor mijn modeltrambaan bleef dat maar zeer beperkt.

Download programma en handleiding: Pahasoft Gebruikersforum: Koploperforum

Op de afbeelding in de kop van deze pagina staat het schermbeeld tijdens het rijden. Een tram met decodernummer 30 staat bij de halte en heeft  het volgende blok (9) al gereserveerd.

Ik nummer de decoders naar de lijn nummers op de trams. Lijn drie heeft echter decodernummer 30 gekregen omdat 3 standaard in elke nieuwe decoder zit. Van de twee trams met lijn nummer 12 heeft er één het nummer 11 gekregen. De trams hebben in Koploper de aanduiding 12W en 12S gekregen. De letter is het eerste letter van de op de tram zichtbare dakreclame. In de volgende tekst zijn meestal alleen het decodernummers genoemd.

De foto's zijn genomen voordat de bovenleidingdraad werd aangebracht. Ik zal deze plaatjes later nog een keer vervangen.

Nr 30 (lijn 3) is bij de halte gestopt

Bij de start staan alle trams in het schaduwstation, de blokken 1 t/m 6. Op de schermafbeelding is daarvan alleen het bloknummer 4 zichtbaar. In de andere vijf blokken staan de trams 8, 11, 9, 10 en 12. Na het vertrek van tram 30 om 3 min. kloktijd uit blok 1 is tram 8 direct doorgeschoven van blok 4 naar blok1.

Ik heb nu in de blokken seinsymbolen geplaatst. Die zijn er in werkelijkheid niet, maar het is handig om te zien of een tram mag rijden. Maar ook het gereserveerde blok kleurt gelijktijdig geel, dus eigenlijk hoeven de seintjes niet. 

Ook staan er schakelaartjes aangegeven: de blauwe rondjes. Die geven de stand van een wisseldecoder aan die een geluiddecoder aanstuurt. Voor vertrek van een tram wordt deze decoder geactiveerd en geeft een belsignaal. (Zie ook de beschrijving van de mp3 speler op de pagina Digitaal systeem)

Nr 30 is vertrokken van blok 10 naar blok 12.

Nr 11 is om 6 min. kloktijd vertrokken uit blok2.

Nr 10 schuift direct door van blok 5 naar blok 2.

Nr 11 (lijn 12 met Stimerol reclame) wacht bij de halte in blok 8.

Nr 30 wacht in de keerlus op vertrek.

Nr 11 is ook in de keerlus aangekomen en wacht bij de uitstaphalte.

Nr 11 is gearriveerd in blok 10 van de keerlus.

Nr 30 wacht bij de vertrekhalte.

Om 9 min kloktijd vertrekt nr 30 en rijdt nr 11 door naar de vertrekhalte.

Na de vertrekbel rijdt nr 30 over de weg terug naar het schaduwstation. nr 11 rijdt door naar de vertrekhalte voor een vertrek om 11 min kloktijd.

Op deze wijze volgen elk half uur steeds twee trams in een zelfde procedure. Daarnaast zijn er nog twee diensten per uur voor de schaduwsporen 3 en 6. Die worden nu nog gereden door twee PCC's met de decodernummers 9 en 12. Uiteindelijk gaan die vervangen worden door museumtrams die telkens in de keerlus op het binnenste spoor blijven wachten.

De tramdiensten

Dienst A uitgelicht:

Naast de 6 vaste tramdiensten heb ik een klein stukje geprogrammeerd voor het late klinken van een vertrekbel. Een bel moet klinken bij vertrek vanuit alle zichtbare haltes. Daarvoor zijn drie luidsprekertjes onder de baan gemonteerd. De luidsprekers horen bij een soundmodule van Uhlenbrock die voorheen door AVT was ontwikkeld. De soundmodule wordt door een wisseldecoder aangestuurd.

Voorwaardes voor het klinken van de vertrekbel:

De nodige (speciale) acties:

Trambel 1 moet werken bij vertrek uit blok 8 of 15, trambel 2 bij vertrek uit blok 10 of 11 en trambel 3 bij vertrek uit blok 12 of 13. Dit is als volgt in Koploper geprogrammeerd:

De betreffende wisseldecoder schakelt als aan de voorwaarden wordt voldaan en schakelt weer trug als de voorwaarden wegvallen.

logische voorwaarde 08>09 waar of logische vooraarde 15>16 waar

Voorwaardes logische actie 08>09: Er staat een tram in blok 8 en blok 9 is gereserveerd.

De resterende voorwaardes "Blok is gereserveerd" of "Stop in" spreken voor zich.

Bij vertrek van haltes krijgen alle trams 1 sec. extra wachttijd zodat ze niet gaan rijden voordat de soundmodule de bel heeft geluid!

Instellingen in Koploper

Om de modeltrams te late rijden zoals in de werkelijkheid is momenteel in Koploper het volgende ingesteld. (alle trams hebben een Lenz SILVERmini+ decoder, art.nr. 10310-02):

Bij instellingen database, Remmen/Spooktrein/Massa:

Zo laat mogelijk remmen: ja

minimale tijd voor rijden met minimale snelheid: 2 sec.

maximale tijd voor rijden met minimale snelheid: 5 sec.

Bij treintypes, stamgegevens:

Maximum snelheid: 44 km/u

Gemiddelde snelheid: 17 km/u
Minimale snelheid: 1 km/u
Massasimulatie 0>50: 10 sec.
Massasimulatie 50>0: 10 sec.

Bij onderhouden locomotieven:

Minimale decoderstap: 1

Max. snelheid vooruit: 44 km/u, achteruit (bij mij n.v.t): 20 km/u.

Bij baandefinities, onderhouden bloktypes, stamgegevens:

Blok vrije baan: Geen overschrijden van snelheden, Vmax = 44km/u

Andere blokken: Overschrijf snelheden: ja

Blokken halte en keerlus: Vmax = 17, Vgem = 11 en V min = 1 km/u

Blokken schaduwstation: Vmax = 20, Vgem = 11 en Vmin = 1 km/u

Bij onderhouden baanontwerp, tool wisselstraten:

Wisselstraat voor keerlus; Snelheidsbeperking geijkt 30 km/u (Overweg!)

Bij onderhouden gegevens per trein & bloktype:

Tram & Halte: wachttijd min 30 sec, max 30 sec, stopkans 100%

Tram & Keerlus: wachttijd min 60 sec, max 60 sec, stopkans 100%
Tram & Schaduwstation: wachttijd min 0 sec, max. 120 sec.